Windows XP stopt?

Windows XP logo

[28 februari 2014]

Op het moment dat ik aan dit stukje begin, hoor ik op de radio het nieuws dat de banken hun klanten adviseren om niet meer te internetbankieren met Windows XP. Een tamelijk bizar advies, want je zou het kunnen vergelijken met het advies om niet meer met een 13 jaar oude Ford Taunus naar de bank te rijden. Dat zou dan te onveilig geworden zijn.

Alle computertijdschriften en veel andere bladen en media berichten al langere tijd over het “stoppen” van het besturingssysteem Windows XP van Microsoft. En die berichten hebben hun uitwerking niet gemist. Het aantal gebruikers dat nog internet met Windows XP is in een jaar tijd teruggelopen van ongeveer 40% naar 10%!

De Consumentenbond is radicaal in zijn advies aan de gebruikers van Windows XP: Stap vóór 8 april over naar een ander besturingssysteem, als je absoluut geen risico's wilt nemen.
Wat houdt het “stoppen” van XP nu werkelijk in, houdt de computer dan op met werken? Microsoft zou er heel wel toe in staat zijn om XP volledig lam te leggen met een laatste ‘update’. Maar er zijn geen tekenen die er op wijzen dat men dat werkelijk gaat doen, er zou dan een storm van protesten opsteken. Dat hoop ik tenminste.
Nee, op 8 april trekt Microsoft zijn handen af van het oude besturingssysteem - dat inmiddels al drie opvolgers heeft - en biedt dan geen ondersteuning meer. Het meest ingrijpende deel van die beslissing is dat er geen fouten en veiligheidslekken meer worden gerepareerd.

Windows XP bestaat nu 13 jaar, en zelfs na honderden reparaties van fouten en veiligheidslekken is het product nog altijd niet helemaal veilig. Is dat eigenlijk niet absurd? Als MS Windows een automerk was, dan zou niemand ooit nog een auto van dat merk kopen! Maar computergebruikers zijn kennelijk andere mensen dan autokopers.
Goed, Microsoft stopt dus nu met het repareren van een 13 jaar oud product dat boordevol met fouten en tekortkomingen zat en nog altijd zit. Wat zegt de Nederlandse wet daar eigenlijk van? Zouden we op grond van de Nederlandse of Europese wetten Microsoft niet kunnen dwingen tot het (alsnog) afleveren van een deugdelijk product? Maar dat terzijde.

Veel gebruikers zien de maandelijkse updates van Windows als het ultieme middel om de computer veilig te houden. Wat velen niet weten is dat Microsoft soms jarenlang fouten bewust laat zitten, omdat ze nog geen grote schade hebben aangericht. Verder kan er in de tijd tussen de ontdekking van een fout en de reparatie ervan al grote schade zijn ontstaan. Vooral bij bedrijfsmatig gebruik van Windows. En Microsoft betaalt maar maximaal 5 dollar uit als schadevergoeding!
Sommige fouten, in bijvoorbeeld de Nederlandse vertaling, zijn al aanwezig sedert 2001 en daarna nooit gecorrigeerd. Hier is een voorbeeld van een taalfout bij het rechtstreeks versturen van een afbeelding per e-mail:

Onderwerp: E-mail met bijlage (attachment): DSC03436.JPG

Het bericht kan nu met het volgende bijlagen of koppelingen worden verzonden: DSC03436.JPG

Opmerking: Sommige e-mailprogramma's staan ter beveiliging tegen virussen het verzenden of ontvangen van bepaalde bestandsbijlagen niet toe. Controleer de beveiligingsinstellingen voor uw e-mail als u wilt weten hoe bijlagen worden afgehandeld.

De blauwe tekst wordt automatisch door Windows XP in het e-mailbericht gezet, en wordt vaak niet eerst - zoals de bedoeling is - door de verzender gewist of gewijzigd. Het foute Nederlands (onderstreept) zit tot op heden in de Nederlandse versie van Windows XP. Erg slordig.

Dan de vraag hoe het komt dat er in Windows steeds zoveel fouten en lekken zitten.
Microsoft maakte oorspronkelijk een besturingssysteem alleen voor computers. Het was een programma dat het mogelijk maakte om als mens met een computer te kunnen werken. Maar het besturingssysteem zelf was onzichtbaar, dat deed zijn werk op de achtergrond. Het enige wat er op een beeldscherm te zien was, was een knipperend streepje.
De échte functionaliteit van de computer kwam middels programma's van ándere bedrijven.
Maar omdat Microsoft niet stil wilde blijven zitten, en steeds meer geld wilde verdienen, ging men het besturingssysteem steeds meer optuigen met functies die anderen al eerder hadden bedacht en op de markt gebracht.
Uiteindelijk werd het een besturingssysteem voor mensen: Microsoft bepaalde voor ons hoe we met een computer moesten omgaan en bestuurde ons dus in feite.
Ik zal hier nu niet verder op doorgaan, maar in elk geval was Windows 95 al zo'n complex geheel geworden, dat fouten en lekken niet vermeden konden worden. En bij elke nieuwe versie is het monster groter en gevaarlijker geworden.

Moeten we nu Windows XP afdanken of niet? Persoonlijk vind ik XP de meest vriendelijke, overzichtelijke en heldere Windows-versie sedert Windows 95, en draaien oudere zowel als nieuwe programma's er prima op. Ik zal die versie dan ook blijven gebruiken, zoals ik ook af en toe Windows 95 nog gebruik. (Uit onze statistieken blijkt dat er zelfs nog mensen met Windows 95 op internet zitten!)
Wat ik me afvraag is, waarom is een goede firewall en anti-malware software niet voldoende om alle ellende buiten de deur te houden? Waarom hebben fouten en lekken in Windows dan nog zoveel invloed op de veiligheid?
Zolang ik daar het antwoord niet op weet, moet ik concluderen dat het beter is om Windows XP alleen nog zónder internetverbinding te gebruiken, zo min mogelijk nieuwe software te installeren en de virusscanner zo actueel mogelijk te houden.

Microsoft Security Essentials, het gratis anti-malware programma, blijft nog updates voor XP leveren tot juli 2015. En dat is een goede zaak.

Tot slot: Microsoft schaft de ondersteuning van XP nog niet volledig af. Tegen (forse) betaling blijft men - speciaal voor bedrijven - nog lange tijd updates leveren. Ook zou het kunnen dat andere bedrijven in het gat springen en - ook tegen betaling - trachten het leven van Windows XP nog een tijd te rekken.
Voor mensen die niet zo gehecht zijn aan al het Windows-gedoe, is er een prima én gratis alternatief: Linux. Er zijn tegenwoordig zeer gebruiksvriendelijke versies van Linux.