Catfish

[24 december 2014]

C

atfish is naast de Engelse naam van een vis, sinds enkele jaren ook de benaming voor iemand die zich op internet anders voordoet dan hij in werkelijkheid is.
Dit artikel heeft in directe zin niet zo veel te maken met webshops, maar wel met de mogelijkheden die het internet biedt om anderen te bedotten of te bedriegen. Internet en vooral “social media” als Facebook bieden kwaadwillenden grote mogelijkheden om anderen voor de gek te houden. Mogelijkheden die vroeger niet denkbaar waren.

In 2010 kwam de film “Catfish, the Movie” uit. Een soort spannende documentaire over de ervaringen van de maker ‘Nev’ Schulman, die vier jaar lang dacht op Facebook contact te hebben met een mooi jong meisje waarop hij verliefd raakte, terwijl hij in werkelijkheid te maken had met de minder aantrekkelijke en veel oudere moeder. Hij kwam er na een intensieve speurtocht achter dat zij hem al die tijd alleen maar aan het lijntje had gehouden uit verveling en onvrede met zichzelf.
De film zit vol met intriges en rare wendingen, en het bijzondere is dat de meeste betrokkenen zichzelf spelen.
Vanwege de enorme hoeveelheid reacties van mensen die iets soortgelijks hebben meegemaakt, is de MTV TV-serie Catfish ontstaan. Het eerste seizoen is ook op Nederland III uitgezonden, en de nieuwere afleveringen worden nu dagelijks op MTV uitgezonden.
Nev en cameraman Max helpen nu mensen die al lange tijd via internet contact hebben met iemand, waar ze in de meeste gevallen ook verliefd op geworden zijn, terwijl ze maar geen écht persoonlijk contact kunnen krijgen. Het slachtoffer heeft zich in gedachten al helemaal voorbereid op een gelukkig en lang leven samen met die andere persoon. Maar raakt uiteindelijk gefrustreerd en gedesillusioneerd over de vertragingstactieken van de ander.
De werkelijkheid achter deze internet-“romances” is soms te bizar en verbijsterend voor woorden. En in de meeste gevallen voelt het slachtoffer zich na de ontknoping zo bedrogen en vernederd, dat hij of zij nooit meer iets met de ander te maken wil hebben. In sommige gevallen is het digitale contact zó intens geweest, dat de - eenzijdige of wederzijdse - gevoelens aanwezig blijven.

In elk geval levert het bedrog geestelijke schade op bij het slachtoffer, en keert men zich af van contact leggen via internet. Facebook is de grote schuldige in het geheel. Er zijn minstens 100 miljoen nep-profielen (mensen die niet bestaan) die voor bedrog en oplichting worden gebruikt. Door het maar alles met elkaar ‘delen’ is het wel heel gemakkelijk om elkaars foto's en andere persoonlijke gegevens te misbruiken.

Uiteindelijk zal een fenomeen als Facebook dan ook weer geheel van de aardbodem verdwijnen. Steeds meer mensen gaan zich afvragen wat ze toch ooit in dat gestoorde medium hebben gezien, en zeggen hun account op.