De Belastingdienst en Toeslagen

[2 februari 2014]

De Belastingdienst ligt momenteel onder vuur vanwege problemen met de uitbetaling van zorg- en huurtoeslagen. De verantwoordelijke staatssecretaris van Financiën is zelfs over de kwestie gevallen.
De belastingdienst heeft in eerdere jaren te kampen gehad met grootscheepse fraude door Oost-Europeanen die hier niet woonden maar wel alle toeslagen aanvroegen en kregen, op basis van vervalste documenten. Van de miljoenen onterecht uitbetaalde euro's heeft men maar heel weinig kunnen terugvorderen.
Afgaande op onderstaand verhaal, lijkt het bijna alsof de belastingdienst nu probeert om zoveel mogelijk toeslagen niet uit te keren of te vertragen. Als er geen opzet in het spel is, dan wordt in elk geval duidelijk dat de systemen van de overheid niet op orde zijn, en daardoor fraudegevoelig.

Jan en Heleen gaan in 2011 samenwonen. Jan is net 65 jaar geworden en krijgt alleen een AOW-pensioen, aangevuld met een kleine toeslag voor Heleen, die nog geen 65 is en geen eigen inkomen heeft.
In 2013 wordt het paar er op geattendeerd dat ze recht hebben op huurtoeslag, en ze vragen die dan ook aan voor 2012.
De Voorschotbeschikking komt vlot, evenals de uitbetaling. Maar dan wordt het stil. Er komt geen nieuwe beschikking en er wordt geen toeslag meer uitbetaald. Zouden ze misschien elk jaar opnieuw een aanvraag moeten indienen, of zou er iets anders mis zijn? Zo vragen ze zich af.
Heleen gaat in september de Belastingtelefoon bellen om duidelijkheid te krijgen. De medewerker aan de telefoon constateert dat de belastingdienst de huurtoeslag in maart heeft stopgezet. De reden daarvoor weet hij niet. Een medewerkster van de belastingdienst zelf, die het gesprek overneemt, kan ook geen verklaring vinden. Na lang nadenken komt ze met een verrassende opmerking: de toeslag is door Jan zelf stopgezet, per telefoon!
Dat is een verzinsel, want Jan belt nooit en heeft ook geen eigen telefoon. De dame aan de lijn meldt verder dat ze zich maar moeten melden bij een plaatselijk kantoortje van de Belastingdienst voor het zetten van hun handtekeningen. Op een andere manier kan de toeslag niet hersteld worden!

Een vreemde zaak, en Jan en Heleen gaan de belastingdienst een brief schrijven waarin ze om voortzetting van de toeslag vragen, óf om duidelijkheid over de reden van stopzetting.
Er komt nooit een antwoord. Wél ontvangt Jan in december een brief van Kantoor Utrecht, met als onderwerp: “Uw huurtoeslag wordt niet verlengd”.
De tekst van de brief luidt: “Wij verlengen uw huurtoeslag voor 2014 niet. Dit is omdat u over 2013 ook al geen huurtoeslag meer kreeg. Of omdat u volgens onze informatie vanaf 1 januari 2014 hierop geen recht meer hebt.”
Een bijzonder merkwaardige en summiere verklaring. Er wordt verder alleen nog gesteld dat er opnieuw toeslag kan worden aangevraagd als gemeend wordt er wél recht op te hebben.

Dat gaan Jan en Heleen dan ook meteen doen. Via de webzijde Mijn Toeslagen van de belastingdienst. Ongelukkigerwijze is het internetadres www.toeslagen.nl. Als er www.mijntoeslagen.nl wordt ingetoetst, dan komt men op een webzijde die níet van de overheid is. En dat zou eventueel een riskante vergissing kunnen zijn, want criminelen maken gretig misbruik van typefouten en vergissingen.
Het aanvragen van een toeslag - en in het algemeen het invullen van een formulier op internet - is een moeizame taak. Ook al doet de belastingdienst nog zo z'n best om alles te verduidelijken en te vereenvoudigen. Er blijven zich ongerijmdheden en onduidelijkheden voordoen. Zo zou je denken dat als twee mensen die als partners samen een toeslag aanvragen, er een van beiden toeslagpartner van de ander is. Dat blijkt maar onder bepaalde voorwaarden zo te zijn, en in het geval van Jan en Heleen is de laatste ‘slechts’ een medebewoner.

Iets wat zondermeer verbeterd zou moeten worden is de vraag naar het rekeningnummer waarop de toeslag gestort moet worden. Er staat boven “Hier kunt u een wijziging in het rekeningnummer opgeven”, maar als er géén nummer wordt ingevuld dan volgt er een foutmelding: “Er is geen rekeningnummer opgegeven”, en kan men niet verder. Voert men het oude nummer in, dan krijgt men enige tijd later een brief van de belastingdienst (Centrale Administratie) met de mededeling dat het nieuwe rekeningnummer vanaf nu zal worden gebruikt voor uitbetaling van de toeslag...

In december komt die brief voor de tweede keer, omdat er in 2013 twee keer huurtoeslag is aangevraagd. In december komen er ook twee Voorschotbeschikkingen voor de huurtoeslag: 2013 en 2014. Op beide staat: “Uw huurtoeslag is beëindigd.”, maar nog altijd zónder enige verklaring!
Begin 2014 gaan Jan en Heleen hun eigen pagina's op Mijn Toeslagen eens goed bekijken. En dan pas komen ze er achter waarom de huursubsidie is stopgezet. Volgens de belastingdienst zou Heleen een inkomen hebben van tegen de 17.000 euro. Terwijl op de aanvraag toch duidelijk is vermeld dat het inkomen van Heleen € 0,- bedraagt. Hoe de belastingdienst aan dat bedrag is gekomen is een raadsel.

Heleen gaat weer een keer telefoneren met de belastingtelefoon. De medewerkster die ze te spreken krijgt, vermoed dat het bedrag van 17.000 euro moet slaan op haar bijstandsuitkering die in 2011 is geëindigd, en die is blijven staan in de administratie van de belastingdienst. Dit is geen erg plausibele verklaring omdat:
De belastingdienst automatisch door gemeentes geïnformeerd wordt over uitkeringen en verhuizingen;
Bijstandsuitkeringen nooit meegenomen kunnen worden naar een andere gemeente;
De belastingdienst voor 2012 Heleen's inkomen wél op 0 heeft gezet;
Het bedrag te hoog is voor een bijstandsuitkering en zeker voor die van 2011.

Kijk, als de belastingdienst in zo'n eenvoudige situatie, en met al zijn ten dienste staande controle-mogelijkheden en koppelingen van computer-systemen, al zó erg de fout in gaat, dan is het niet verwonderlijk dat fraude en missers tot grote catastrofes kunnen en zullen leiden.

De medewerkster aan de telefoon belooft om de foute gegevens voor 2013 te corrigeren en zegt dat de toeslag automatisch zal worden uitbetaald. Ze adviseert Heleen echter om voor 2014 opnieuw een aanvraag te doen.
Jan en Heleen vragen nu voor de derde keer huurtoeslag aan. Een maand later hebben ze nog niets gehoord, en gaan ze eens kijken op Mijn Toeslagen. Daar zien ze een nieuwe Voorschotbeschikking Huurtoeslag 2014 staan:
“Uw huurtoeslag voor heel 2014 blijft € 0.
Uw toetsingsinkomen is te hoog voor huurtoeslag.”
De belastingdienst heeft het geschatte inkomen voor Heleen zelfs nog verder verhoogd. Op basis waarvan, vraagt zij zich vertwijfeld af.

Heleen belt opnieuw met de belastingtelefoon. De medewerker die ze te spreken krijgt, leeft met haar mee, maar zegt niks te kunnen doen. Hij verbindt haar door met een medewerkster van de belastingdienst. Die zegt meteen met een geïrriteerde stem: “Ik zie dat u doorverbonden bent!”
Na het aanhoren van het probleem zegt ze, nog steeds geïrriteerd, dat het 6 tot 8 weken duurt voordat er een beschikking wordt opgemaakt en verzonden. Ze ziet kennelijk niet dat de nieuwe beschikking pas over drie weken verstuurd zal worden, en dan is er een termijn van 7 weken na de nieuwe aanvraag verstreken.

Jan en Heleen hebben nu over de afgelopen 14 maanden geen huurtoeslag ontvangen, terwijl zij daar volgens de wettelijke regels wel recht op hebben.

[14 februari 2014]

Jan ontvangt vandaag een schrijven van de belastingdienst waarin staat dat hij geen recht heeft op huurtoeslag omdat het gezamenlijke inkomen te hoog is...

[11 maart 2014]

Jan ontvangt vandaag een beschikking van de belastingdienst over de huurtoeslag 2013 die opnieuw berekend is. Ditmaal is men uitgegaan van de correcte gegevens en is de toeslag toegekend.